می دونستین مصرف قهوه در زمان مناسب می تونه به سلامت و تناسب اندام شما کمک کنه؟ قهوه رو با چه هدفی باید قبل یا بعد از ورزش استفاده کرد؟ فواید مصرف قهوه پیش از ورزش چیه؟ رعایت نکردن چه نکاتی قهوه رو از یک نوشیدنی مفید یه یک نوشیدنی مضر تبدیل می کنه؟ میشه در بارداری قهوه نوشید؟ در این مقاله با کمک اطلاعات به دست اومده از تحقیقات گذشته به این سوالا جواب میدیم و اطلاعات جالبی دور و بر این نوشیدنی شگفت انگیز در اختیارتون قرار میدیم.

 

ممکنه شمام مثل خیلی از افراد، فارغ از هشدارهای عادی درباره اینکه شاید قهوه آنقدرها هم واسه بدن خوب نباشه، بازم روز خود رو با نوشیدن قهوه شروع کنین. وقتی با نویسنده ی کتاب «رژیم سلحشور و کتاب گشودن قفل ژنای ماهیچه» (The Warrior Diet and Unlocking the Muscle Gene)، اُری هافمِکلر (Ori Hofmekler)، در سال ۲۰۱۱ مصاحبه کردم دانشم درباره فواید و ضررهای قهوه به شکل شگفت آوری زیاد شد. اُری برایم توضیح داد که وقتی قهوه به شکلی درست مصرف شه می تونه ابزاری در جهت افزایش سلامتی و تناسب اندام باشه. در کنار اخطارهای طبق منع مصرف قهوه، عقاید مخالف اونم توجه آدم رو به خود جلب می کنه، مطالبی که کسی نتوانسته جزئیات ارائه شده در اونو رد کنه.

برخلاف این عقاید مخالف هنوز میتونم بگم که از نوشیدن قهوه تون با کمترین احتمال خطر لذت ببرین. حتی می تونین با تغییرات جزئی در نحوه ی نوشیدن قهوه از فواید مهم این عادت خود بهره مند شید. اُری به فواید نوشیدن قهوه پیش از ورزش اشاره داره و این چیزیه که تمرکز اصلی این مقاله بر اینه.

۵ دلیل واسه نوشیدن قهوه قبل از ورزش

به چه دلیل باید قبل از ورزش قهوه بخوریم  آموزشی

برخلاف پیشنهادای عادی که قهوه رو مسبب بالا رفتن فشار خون میدونن، به نظر می رسه از نظر علمی فواید زیادی واسه مصرف قهوه پیش از ورزش هست. در تحقیقی تازه در اسپانیا که در مجله «تغذیه ورزشی و متابولیسم تمرینات ورزشی» پخش یافته، معلوم شده ورزشکارانی که پیش از تمرینات بدنی کافئین مصرف می کردن تا سه ساعت بعد از تموم شدن تمرین، ۱۵ درصد بیشتر از گروه کنترلی که دارونما مصرف کرده بودن، کالری سوزاندند.

مقدار کافئینی که این اثر رو ایجاد می کرد ۴.۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن بود. این مقدار در مورد یک زن ۶۸ کیلوگرمی، ۳۰۰ میلی گرم کافئینه که در ۳۴۰ گرم قهوه ی دم شده پیدا می شه. این مقدار قهوه رو شاید همین حالا هم صبحا می خورین.

طبق تحقیقات اُری قهوه می تونه متابولیسم یا همون سوخت و ساز بدن شما رو تا ۲۰ درصد بالا ببره. این یافته طبق تحقیق محققان اسپانیاییه که قبلا بهش اشاره کردیم. جدا از اینکه افزایش موقتی متابولیسم، قهوه ی پیش از ورزش فواید دیگری هم داره:

۱. افزایش ریزجریانا در بدن

به چه دلیل باید قبل از ورزش قهوه بخوریم  آموزشی

محققان ژاپنی اخیرا متوجه شدن بدن افرادی که مصرف کننده ی دائمی قهوه نیستن، بعد از خوردن ۱۴۲ گرم قهوه ی معمولی، در مقایسه با گروهی که قهوه ی بدون کافئین خورده بودن، ۳۰ درصد افزایش جریان خون مویرگی (micro-circulation) داشته.

افزایش جریان خون معمولا برابر افزایش اکسیژن رسانی به بافتای بدنه که می تونه به افزایش کارکرد شما بین تمرینات ورزشی منجر شه.

۲. کاهش درد

در مقاله ای از دانشگاه ایلینوی به این یافته اشاره شده که دوزی از کافئین (برابر دو تا سه فنجون قهوه ) که یک ساعت پیش از ورزشی نیم ساعته خورده شه، میزان درد درک شده ی افراد رو کم می کنه. این کاهش درد کمک می کنه کمی سخت تر تمرین کنین، اینجور استقامتی واسه ورزشای با شدت بالا از اهمیت برخورداره.

تحقیق دانشگاه جورجیا که در سال ۲۰۰۷ در مجله «تحقیقات درد» (The Journal of Pain) منتشر شد، یافته های بسیار مشابهی رو گزارش کرد. طبق این یافتها، نوشیدن قهوه یک ساعت پیش از تمرین، درد ماهیچه ای پس از تمرین رو تا ۴۸ درصد کم می کنه.

واسه اینکه دید بهتری از میزان کاهش درد با نوشیدن قهوه به دست بیارین باید بدونین محققان، در تحقیقاتی که در اون از ناپروکسن (الیو) ((naproxen (Aleve)) استفاده شده، فقط به کاهش ۳۰ درصدی درد و زمانی که از آسپرین استفاده شده، فقط به کاهش ۲۵ درصدی دست یافته ان.

۳. افزایش ایستادگی

به چه دلیل باید قبل از ورزش قهوه بخوریم  آموزشی

در بررسی جامعی که در سال ۲۰۰۵ روی تحقیقات زیاد انجام شد محققان به این نتیجه رسیدن که کافئین می تونه سختی درک شده ی تمرین رو تا ۱۱ درصد کاهش بده، یعنی به شکل موثری تمرین رو در نظرتون ساده تر جلوه می ده.

جدا از اینکه این، کافئین کارکرد ورزشی رو بیشتر از ۱۱ درصد افزایش می ده که این می تونه مربوط به کم شدن سختی درک شده ی تمرین باشه.

۴. محافظت ماهیچه ای

به چه دلیل باید قبل از ورزش قهوه بخوریم  آموزشی

طبق گفته های اُری، قهوه مکانیسمی رو در مغز راه میندازه که طی اون عامل نورون زایی جدا شده از مغز (Brain-Derived Neurotropic Factor) یا به اختصار BDNF در بدن آزاد می شه. این عامل جدا از اینکه مغز در ماهیچها خود رو نشون می ده و از عصب حرکتی ماهیچه (لازم ترین عنصر در ماهیچه) پشتیبانی می کنه. ماهیچه بدون عصب حرکتی مثل موتوری بدون کلید استارته. بررسی رفتن اعصاب حرکتی بخشی از فرآیندیه که بررسی عضلانی مربوط به سن رو باعث می شه. پس از این جنبه هم قهوه کمک می کنه تا از مقدار بیشتری از بافتای ماهیچه ای جوون محافظت شه.

تحقیق حمایت کننده ی دیگری از این یافته، به وسیله دانشگاه کاوِنتری (Coventry University) انجام شده. طبق این تحقیق معلوم شد قهوه می تونه کاهش قدرت ماهیچه ای مربوط به افزایش سن رو جبران کنه، این یافته هم بهش معناست که کافئین می تونه در جلوگیری از بررسی ماهیچها که با افزایش سن مرتبطه، به شما کمک کنه و خطر جراحتا رو کاهش بده.

۵. تقویت حافظه

جدا از اینکه چیزی که گفته شد BDNF، سلولای بنیادی مغز رو واسه تبدیل شدن به نورونای جدید مغزی فعال می کنه، که اثرات مفید قطعی بر کارکرد مغزی می ذاره. تحقیقات دانشگاه جون هاپکینز نشون می ده ۲۰۰ میلی گرم کافئین می تونه حافظه ی افراد مصرف کننده رو تا ۲۴ ساعت زیاد کنه.

زمان و نحوه ی مصرف قهوه واسه رسیدن به بیشترین منافع ممکن

همونجوریکه پیش از این اشاره کردیم هشدارهایی درباره مصرف قهوه هست که باید اونا رو در نظر بگیرین. مثلا با اضافه کردن شیر، پودر خامه، شکر یا شیرین کنندهای مصنوعی به فنجون قهوه تون تموم امتیازات سلامتی اونو از دست میدید. درباره مصرف کافئین به جای قهوه، من هم با متخصصانی مثل اُری موافق هستم که کافئین جداسازی شده می تونه سمّی باشه. مهمه بدونیم که ترکیب طبیعی آنتی اکسیدانای پلی فنول (polyphenol) مثل اسیدهای کلروژنیک (chlorogenic acids)، بیوفلاوُنوئیدها (bioflavonoids)، ویتامینا و مواد معدنی موجود در دانه قهوه، همه در کنار هم به خنثی کردن اثرات بد تر کافئین کمک می کنن.

طبق تحقیقات جدید دانشگاه اسلو در نروژ، قهوه ی کامل اثرات قوی ضدالتهابی، محافظت کنندگی در برابر مواد شیمیایی و ضدپیری داره. در این تحقیقات نشون داده شده که قهوه راه التهابیِ NFkβ (عامل هسته ای کاپا) رو که مستقیما با نا آرومی و سرطانای خاص و سرعت دادن پیری ماهیچها مرتبطه، بسته می کنه. لازم به ذکره که این عامل بیشتر به وسیله فنولای خاصی درون قهوه سد می شه تا به وسیله کافئین، این دلیل دیگری واسه برتری قهوه ی کامل نسبت به قهوه ی فقط کافئینی، از دید سلامتی و محافظت از ماهیچه هاس.

برابر تحقیقات علمی هزاران ماده طبیعی شیمیایی در قهوه ی دم شده ی شما هست که هم افزایی بین اونا می تونه مخلوطی مناسب از مواد مغذی رو در کنار هم جمع کنه. اینجور اثر مفیدی رو از نوشیدنیای کافئین دار شده مثل نوشابهای انرژی زا دریافت نخواهید کرد.

بعضی هشدارهای دور و بر مصرف قهوه

۱. میزان مصرف خود رو به یک یا دو فنجون در روز محدود کنین

اُری تنها یک شات اسپرسو هنگام صبح یا پیش از ورزش، و شاید یک فنجون دیگر طی روز کاری رو پیشنهاد می کنه. قهوه ماده ای قویه و در صورت مصرف زیاد ممکنه روی غدد آدرنال اثرات سوء بزاره. اگه تحت فشار هستین قهوه می تونه به شما در مقابله با خستگی، گرسنگی و سختیا کمک کنه، اما اگه یک قوری پر از قهوه رو بخورین در خطر خطر فرسودگی غدد آدرنال (adrenal exhaustion) قرار می گیرین. به دلیل اثرات ادرارآور قهوه توجه کنین که به اندازه کافی آب به بدن تون برسونین.

کافئین جدا از اینکه اینا می تونه از فرایند بازجذب گلوتامات در مغز جلوگیری کنه. گلوتامات انتقال دهنده ای عصبیه که باعث هشیاری فرد می شه. مثل بقیه شکلای مختلف انتقال دهندهای عصبی لازمه که میزان گلوتامات به دقت تنظیم شه. اگه میزان کافئین دریافتی شما خیلی بالا و دائمی باشه، مثل چیزی که در نوشابهای انرژی زا هست، ممکنه موجب سمیّت تحریکی گلوتامات شه، شرایطی که در اون در اثر تحریک بیشتر از حد، سیناپسا از بین می رن.

۲. قهوه رو یا صبحگاه یا قبل تمرین بخورین و نه بعد از اون

به چه دلیل باید قبل از ورزش قهوه بخوریم  آموزشی

زمانی که پیش از ورزش از قهوه استفاده می کنین، قهوه به عنوان تقویت کننده ای خوب عمل می کنه و به اثرات مفید ورزش شما سرعت می ده، تولید انرژی و سوختن چربی رو تحریک می کنه. اما پس از انجام ورزش بدن احتیاج به یک وعده غذایی داره که در بهبود و بازیابی قوای بدن کمک کننده باشه نه کافئین؛ کافئین از مراحل افزایش تولید پروتئین در ماهیچها جلوگیری می کنه و میدونید که شما بین ورزش نیس که عضله می سازید، بلکه عضله سازی بعد از ورزش کردن اتفاق میفته. پس اگه قصد اضافه کردن به بافت عضلانی بدن تون رو دارین شک نداشته باشین نباید بذارین که کافئینِ مصرفیِ بعد از تمرینات، جلوی ساخت ماهیچه های تون رو بگیره.

میشه این رو هم گفت که اگه هدف اصلی شما از ورزش به بیشترین حد رساندن سوزاندن چربیا و داشتن بدنی کم چربی تره، خوردن قهوه بعد از ورزش دقیقا واسه تون مفید هستش چون به شما کمک می کنه ذخایر چربی خود رو واسه به دست آوردن انرژی بسوزونین. تا زمانی که وعده غذایی بعدی رو نخورید، قهوه ی بعد از تمرین، اثرات ورزش رو در بدن تقلید می کنه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   نوشیدنیای انرژی زا چه تاثیری روی کارکرد مغز و سلامت بدن دارن؟

در هر حال اگه عصرها ورزش می کنین بهتره قهوه ی پیش از تمرین رو از یاد ببرین چون قهوه روی چرخه خواب شما خیلی اثر می ذاره و درزمان شب شما رو هشیار نگه می داره.

۳. قهوه ی تازه آسیاب شده، معمولی ارگانیک، بدون پودر خامه یا شیر یا شیرین کنندهای مصنوعی انتخاب کنین

دانه های قهوه ی تازه آسیاب شده ی ارگانیک رو میشه از دید تغذیه ای یک غذای کامل مهم با خواص محافظت کننده ی سلولای مغزی به حساب آورد. قهوه ی بدون کافئین تموم خواص این غذای کامل رو نصیب تون نمی کنه چون که در فرآ یند کافئین زدایی قهوه، آنتی اکسیدانای بیوفلونوئید به مقدار خیلی از بین می رن. پس اگه می خواید قهوه بخورین نوع معمولی اونو انتخاب کنین.

جدا از اینکه این دانه های قهوه رو درست پیش از دم کردن اون آسیاب کنین. الان بیشتر قهوهای در دسترس تا به خونه ی شما برسن یا اکسیدشده ان یا در نزدیکی اکسید شدن هستن چون سرعت اکسید شدن پس از آسیاب کردن دانه های قهوه خیلی بالا میره. قهوه ای که بو یا مزه ی خوبی نداره به احتمال بالا کهنه و بدون خاصیتای مفید تغذیه ایه.

به چه دلیل باید قبل از ورزش قهوه بخوریم  آموزشی

نکته آخر و مهم اینکه به جای قهوهای پرورش داده شده ی صنعتی که جزو اجناس خیلی سمپاشی شده هستن و فایده ای واسه سلامتی ندارن، از قهوهای ارگانیک استفاده کنین. واسه بررسی یکی بودن محصول با شرایط استاندارد صنایع ارگانیک، به دنبال علامت تضمین ٪۱۰۰ ارگانیک بودن وزارت کشاورزی آمریکا ی آمریکا (USDA 100% Organic seal) روی جعبه باشین. اگه در مغازه های محلی قهوه ی ارگانیک پیدا نکردید از اینترنت کمک بگیرین و از مغازه های آنلاین خرید کنین. هر زمان که امکان انتخاب داشتین از شکلای مختلف قهوهای رشدیافته در سایه (shade-grown) خرید کنین تا از تخریب جنگلای بارانی مناطق گرمسیری و مرگ پرندگان ساکن در اون نواحی به دلیل کشت وکارای گسترده، جلوگیری کنین. جدا از اینکه این بسیاری فکر می کنن قهوهای رشد یافته در سایه طعم بهتری هم دارن.

تا اینجا گفتیم که: یک تحقیق تازه معلوم کرد ورزشکارانی که پیش از تمرینات کافئین مصرف می کردن، تا سه ساعت بعد از تمرین ۱۵ درصد بیشتر از گروه کنترل کالری سوزانده بودن. از امتیازات دیگر یک فنجون قهوه پیش از ورزش، میشه به بهتر شدن گردش خون و مایعات دیگر در سطح ریزجریانی به بافتا، کاهش درد، ایستادگی بیشتر، حفظ بافت ماهیچه ای و بهبود حافظه اشاره کرد. قهوه ی پیش از تمرین مثل یک تقویت کننده عمل می کنه و با تحریک فرایند تولید انرژی و سوزاندن چربیا فواید تمرینات ورزشی شما رو به بیشترین حد میرسونه. نوشیدن قهوه پس از تمرین بدنی با احتمال بالاتری بازسازی بدن رو به تاخیر میندازه و اثرات ادامه دادن ورزش رو در بدن تقلید می کنه. توجه داشته باشین که اگه عصرها ورزش می کنین بهتره از قهوه ی پیش از ورزش پرهیز کنین، چون قهوه با هشیار نگه داشتن شما ممکنه در چرخه خواب تون مشکل بسازه.

کدوم قهوه بهتره: برشته یا کمی تفت داده شده؟

به چه دلیل باید قبل از ورزش قهوه بخوریم  آموزشی

نحوه ی خشک کردن و تفت دادن دانه های قهوه از دیگر مواردیه که بر میزان فایده اون واسه سلامتی اثر می ذاره. در این فرآیندها آنتی اکسیدانای مفید قهوه و تشکیل سموم آکریلامیدی تحت اثر قرار میگیره. در این مرحله ارائه هر نوع پیشنهاد ی قاطعانه ای بسیار سخته.

کلا وقتی صحبت بر سر امتیازات دانه قهوه ی ارگانیک باشه، هرچه برشته تر شه بهتره. معمولا خوراکی هرچقدر رنگ دانه های تیره تری داشته باشه، اثر بیشتری روی سلامتی داره. از همین رو قهوه ی تیره ی برشته شده به روش فرانسوی یا ایتالیایی، یا برشته شده واسه قهوه ی اسپرسو و یا قهوه ی ترک، اثرات بیشتری بر سلامت دارن.

قهوهای برشته شده نسبت به قهوهای سبز (برشته نشده) اثر حفاظتی قدرتمندتری روی سلولای مغزی دارن. در یک تحقیق معلوم شد که قهوه ی زیاد برشته شده (dark roast) به نسبت قهوه ی کم برشته شده (light roast) با کارایی بالاتری آنتی اکسیدانای ویتامین ای و گلوتاتیون (glutathione) رو در رگای خونی به اندازه مناسب باز می گردونه. قهوهای بیشتر برشته شده در افراد داوطلبی که در مرحله پیش از چاقی (pre-obese) قرار داشتن، باعث کاهش وزن شد، در حالی که قهوهای با درجات برشتگی کمتر، اینجور اثری نداشتن.

تحقیقات دیگر نشون دادن که قهوهای با درجات بالای برشتگی ماده ای شیمیایی به نام ان-متیل پریدینیم (N-methylpyridinium) بیشتری تولید می کنن که از تولید مقدار اسید اضافه در معده جلوگیری می کنه. پس قهوهای برشته تر نسبت به قهوهای سبک تر در معده مشکلات کمتری ایجاد می کنن.

اما آکریلامیدها که موادی سمی هستن در روبرو شدن مواد غذایی با گرما بالا به عنوان یک فرآورده ی فرعی در اونا تولید می شن و با افزایش خطر دچار شدن به سرطان رابطه دارن. از نقطه نظر پرهیز کردن از این ماده سمی قهوهای سبک تر که کم تر برشته شده باشن مطلوب ترن. من اینجا ادعا نمی کنم که جواب درست رو در این معادله در اختیار دارم، اما دلایلی که از بالاتر بودن آنتی اکسیدانای قهوهای برشته تر حکایت می کنه سراسر متقاعدکنندهه.

با اینکه دلایلی واسه دفاع از این حرف ندارم، اما میشه اینطور گفت که درصد بالاتر آنتی اکسیدان موجود در قهوهای برشته ترِ ارگانیک، ممکنه مهم تر از آکریلامیدهایی باشه که در فرایند برشته کردن در اونا به وجود میاد.

در آخر بهترین جمع بندی ای که میتونم به شما پیشنهاد بدهم اینه که بیشتر تحقیقات، فواید اضافی ای واسه مصرف قهوه بیشتر از بیشترین حد دو یا سه فنجون در روز، نیافته ان.

در انتخاب فنجون، ظروف نگهداری و فیلترها دقت کنین

اگه از قهوه سازه های قطره ای استفاده می کنین حتما از فیلترهای قهوه ای سفید نشده (non-bleached filters) اون استفاده کنین. فیلترهای سفید نورانی که بیشتر مردم از اون استفاده می کنن با ماده کلرین (chlorine) سفید شدن که در فرایند دم کردن قهوه تا اندازه ای از فیلتر به قهوه وارد می شن. این فیلترهای سفید به مواد ضدعفونی کننده ی خطرناکی مثل دی اکسین (dioxin) آغشته هستن.

باید به ظرف نگهداری قهوه و فنجونای قهوه دقت کنین. از ظروف نگهداری و فنجونای پلاستیکی استفاده نکنین چون بیسفنول ای (BPA) موجود در ظروف پلاستیکی، می تونه به قهوه انتقال پیدا کنه.

از فنجونای یک بار مصرف (styrofoam) استفاده نکنین، چون مولکولای پلی استیرن (polystyrene) ازین راه وارد خون تون می شه. بهترین انتخاب واسه شما ظروف شیشه ای، سرامیک یا ظروف و نگهدارندهای مسافرتی از جنس فولاد ضدزنگ (استن لس استیل) هستن.

الان استفاده از قهوه سازه های تک فنجانی که هربار یک فنجون پلاستیکی قهوه ی دم شده رو تحویل می ده افزایش پیدا کرده. گرچه ادعا اینه که این فنجونای پلاستیکی خالی از فتالات (phthalate) و BPA هستن، اما این قهوه سازه ها بازم در مشکل رو به رشد جمع شدن زبالهای جدا سازی نشدنی در طبیعت نقش دارن.

خوشبختانه دستگاه های قهوه سازی که اجزای چندبار مصرف دارن، در بازار وجود داشته که انتخاب بهتری حساب می شن، با استفاده از اونا می تونین به جای استفاده از فنجونای یک بار مصرف پلاستیکی، از ته مونده ی قهوه ی دم شده ی خود هم استفاده کنین. یکی از موثرترین قهوه سازه ها همون دستگاه های قدیمی فشاری فرانسویِ خوب هستن. واسه کار با اونا کافیه قهوه ی تازه آسیاب شده رو به همراه آب داغ درون محفظه بریزین و دسته رو به پایین فشار بدین. قهوه ای که با این روش به دست میارید رایحه ای قوی داره که در خطر پلاستیک یا مواد شیمیایی دیگر قرار نداشتهه.

به چه دلیل باید قبل از ورزش قهوه بخوریم  آموزشی

در زمان بارداری از قهوه استفاده نکنین

با وجود تموم پتانسیلای مفید قهوه واسه ارتقای سلامتی، موقع بارداری نباید از قهوه استفاده کرد، حتی اگه قهوه ارگانیک باشه. کافئین خیلی راحت از جفت و از سد مغزی خونی عبور می کنه و جدا از اینکه این از راه شیردهی به نوزاد منتقل می شه. مصرف کافئین در زمان بارداری طبق تحقیقات می تونه دامنه ی بزرگی از مشکلات رو واسه جنین شما بسازه:

  • بالا رفتن خطر سقط جنین
  • وزن پایین در زمان تولد
  • مشکلات مادرزادی مثل کام شکاف دار
  • افزایش احتمال خطر سندرم مرگ یهویی نوزاد
  • کاهش کارکرد قلبی (لطفا توجه کنین تنها مصرف دو فنجون قهوه در کل مدت حاملگی، و نه مصرف روزانه اون، کافیه تا روی کارکرد قلبی نوزاد شما اثر منفی بزاره.)

اگه قهوه رو درست استفاده کنین، این نوشیدنی می تونه جزئی از یک سبک زندگی سالم باشه

زیاده روی در مصرف قهوه مثل بقیه ی خوراکیا پیشنهاد نمی شه. اما تحقیقات زیاد نتونستن اثبات کنن که مصرف متعادل قهوه باعث افزایش خطر دچار شدن به مریضیای قلبی عروقی یا مریضیای جدی دیگر می شه. مضاف بر اینکه در تحقیقات دیگری مشخص شده مصرف قهوه خواصی واسه ارتقای سلامت داره که پیش از این اونا رو نمی شناختیم.

در حالی که کافئین به تنهایی ماده ای قوی و اعتیاد آوره، قهوه ی تهیه شده از دانه کامل و برشته شده ی قهوه، یک غذای کامل شامل طیف بزرگی از مواد ریزمغذی به همراه کافئینه، بخشی از سردرگمی بین مصرف یا نبود مصرف قهوه از همین واقعیت سر میگیره.

کلیدِ سالم بودن یک فنجون قهوه در توجه به این نکتهه که قهوه رو باید به عنوان یک غذای کامل در نظر بگیرین و بدونین چه جوری نوع باکیفیت اونو انتخاب کرده و شکر و یا شیر بهش اضافه نکنین.

منبع : mercola

 


دسته‌ها: آموزشی