یکی از سوالایی که ممکنه بعد از مراجعه به دادگستری واسه ما پیش بیاد اینه که در صورتی که قاضی در تشخیص موضوع یا صادر کردن رأی دچار اشتباه یا قصور شه، چاره چیه؟ فرض کنین که حقی از شما ضایع شده. مثلا، مالی رو به شخصی فروخته اید ولی اون بهای اونو پرداخت نمی کنه. یا اونکه مال خود رو جهت نگهداری و امانت به دیگری سپرده اید ولی اون با سهل انگاری اونو تخریب کرده یا از بین می بره. در همه این موارد جهت احقاق حق خود، شکایت به دادگستری می برین. یعنی جایی که قراره به داد شما برسه. می تونین تصور کنین که چه حال بدی بهتان دست می ده اگه همین مرجعی که قراره حق رو به حق دار برسونه با اشتباه یا حتی از روی عمد موجب تضییع دوبرابر حق شما شه؟ فرض کنین قاضی بدون بررسی دقیق مدارک، خریدار رو به پرداخت ثمن معامله محکوم نکرده یا از شما در قبال ضرر وارده از طرف شخصی که مجبور به نگهداری از مال تون بوده، حمایت نکنه. اون وقت شما باید بشینین و از دست رفتن مال تون رو تماشا کنین؟

 

شکایت از قاضی قابل پیگیریه؟

نحوه شکایت از قاضی در فرض تقصیر چیجوریه؟  آموزشی

خوشبختانه، می تونین در صورت ضرورت از قاضی پرونده تون شکایت کنین. مهمترین قانونی که در این موارد به کمک ما میاد، قانون اساسی کشورمونه. اصل ۱۷۱ این قانون می گه که در صورتی که به دلیل تقصیر یا اشتباه قاضی ضرر مادی یا الهی به کسی وارد شه، این ضرر باید جبران شه. اگه این ضرر به خاطر قصور قاضی باشه، خود اون مسئول جبران خسارته و در صورتی که به دلیل اشتباه اون باشه، دولت مسئول جبران ضرر هستش.

نحوه شکایت از قاضی

حال سؤال اینه که نحوه شکایت از قاضی چیجوریه و واسه جبران ضرر به دلیل اشتباه اون باید به کجا مراجعه کرد؟ در مرحله اول ممکنه به نظر برسه که مثل بقیه ی موارد جبران ضرر، دادگاهای حقوقی صلاحیت رسیدگی به این موارد رو هم دارن. یعنی شما دادخواست بدین و از دادگاه عمومی حقوقی (یعنی دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به همه پروندهای حقوقی رو داره مگه در مواردی که قانون، دادگاهِ دیگری رو صالح دانسته باشه.) بخواهید که چون یک قاضی در رسیدگی به پرونده شما انجام دهنده اشتباهی شده و به این خاطر به شما ضرری وارد شده، اون قاضی رو به جبران ضرر شما محکوم کنه. این طور نیس. همه قضات صلاحیت رسیدگی به اشتباهات یا تقصیرات همکارانشان رو ندارن. واسه این منظور دادگاه خاصی پیش بینی شده که بهش دادگاه عالی انتظامی قضات میگن. منظور از وصف انتظامی اینه که در این دادگاه به تخلفاتی رسیدگی می شه که قضات به مناسبت شغلشون انجام دهنده اون می شن. در کنار تخلفات قضات، یکی دیگر از مواردی که در صلاحیت دادگاه عالی انتظامی قضاته، رسیدگی به دعاوی ایه که طبق اصل ۱۷۱ قانون اساسی مطرح می شن. برابر با ماده ۳۰ قانون نظارت بر رفتار قضات، در صورتی که مدعی هستین به دلیل اشتباه یا تقصیر یک قاضی ضرری به شما وارد شده، اول باید دادخواستی واسه اثبات تقصیر یا اشتباه قاضی به دادگاه عالی انتظامی قضات تقدیم کنین و بعد در صورتی که این دادگاه حکم به وجود تقصیر یا اشتباه مورد ادعای شما صادر کرد، با این حکم دوباره دادخواستی به دادگاه عمومی حقوقی تهران بدین تا بر مبنای این حکم میزان ضرر رو تعیین و حکم به جبران ضرر بده. باید بدونین که در صورتی که دادگاه عالی انتظامی قضات تقصیر یا اشتباه قاضی رو گرفتن کرده باشه، دادگاه عمومی باید از این نظر پیروی کنه و فقط در مورد میزان ضرر امکان اظهارنظر داره، نه اصل جبران ضرر. حال بسته به این که ضرر وارد شده به خاطر اشتباه قاضی بوده باشه یا تقصیر اون، دولت یا خود قاضی مسئول جبران ضرر هستن.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   به چه دلیل مصاحبه های شغلی در بیشتر مواقع ناکارآمده؟

نحوه شکایت از قاضی در فرض تقصیر چیجوریه؟  آموزشی

نکاتی که باید در نظر بگیرین

اما باید چند نکته رو هم مورد توجه داشت. اولین مسئله اینه که گرفتن اشتباه یا تقصیر قاضی از یک طرف و ایجاد رابطه بین این اشتباه و تقصیر و ضرر وارد شده به شما، ضروریه و امر ساده ای هم نیس. یعنی وقتی به دادگاه عالی انتظامی قضات مراجعه می کنین و شکایت از قاضی می کنین، باید بتونین اثبات کنین که اول اینکه قاضی انجام دهنده اشتباه شده، دوم اینکه به شما ضرری وارد شده و سوم اینکه این ضرر به دلیل اون اشتباه یا تقصیر به شما وارد شده؛ به این مورد آخر رابطه سببیت میگن.

نکته مهم بعدی اینه که در هر امر انسانی خطا هست (همون جمله معروف آدم جایز الخطاستِ خودمون). پس باید بدونیم که قضاوت هم از این مسئله مستثنی نیس و به دلیل وجود کار خطاهای بیشتر و مهمتری رو هم به وجود میاره. مهم اینه که این خطاها جبران شن که قوانین کشور ما این امکان رو جفت و جور کردن. حال در نظر بیارین که هر قاضی این ترس رو داشته باشه که نکنه به خاطر هر خطای کوچیکی مجبور شه از حساب خود ضرر رو جبران کنه. این ترس شاید تا جایی به دقت اون کمک کنه، اما از جایی به بعد تنها اثر تخریب کننده داره. قضاوت از شریف ترین مشاغل جامعه س. قضات باید با تمرکز و اطمینان خاطر به مشکلات مردم رسیدگی کنه. به همین دلیله که در بعضی نظامای حقوقی، حتی در صورت تقصیر قاضی هم جبران ضرر با دولت هستش. همه اینا یعنی به خاطر هر خطای کوچیک و هر ضرر قابل اغماضی انگشت اتهام رو به طرف قضات نگیریم. و درسته که از حقوق خود هم نگذریم.

تهیه شده در: chetor.com


۱

دسته‌ها: آموزشی